Zet hooikoorts op de kaart

  • actueel landelijk overzicht van hooikoortsklachten
  • dagelijkse verwachting van start en duur pollenseizoen
  • bijdrage aan innovatief wetenschappelijk onderzoek op allergiegebied

Aanmelden nieuwsbrief

Vul je gegevens in om je aan te melden voor de AllergieRadar nieuwsbrief.


Voornaam *
E-mailadres *
 

Tell-a-Friend

Wil jij de deze pagina graag delen met iemand anders? Dat kan! Stuur nu de link door, samen met je persoonlijke boodschap.

Stuur deze pagina door naar een vriend(in) »

Pollenplanner

Naast de allergieradar presenteert Allergieradar.nl ook voor het eerst in Nederland een pollenplanner. De pollenplanner geeft elke dag een nieuwe verwachting van hoever het pollenseizoen van hooikoortsplanten gevorderd is (Figuur 1-6). Indien de kaart oranje kleurt is de 1 procent van het totaal aantal pollen dat jaar in de lucht geweest. De kleur wordt rood zodra de 25% grens bereikt wordt en kleurt weer oranje zodra de 75% grens bereikt wordt. Na de 95% grens verdwijnt de kleur weer en is het pollenseizoen voor die soort naar verwachting voorbij.

De pollenplanner geeft nadrukkelijk geen verwachting of er op een bepaalde dag een hoge of lage pollenconcentratie verwacht wordt.
Het voordeel van deze verwachting is dat al weken voor de start van het pollenseizoen van de diverse hooikoortsplanten te zien is wanneer we verwachten dat het pollenseizoen start en hoe lang het seizoen zal gaan duren.

 

 


Screenshot van de pollenplanner. De pollenplanner geeft een ruimtelijke verwachting van hoe ver het pollenseizoen van een bepaalde plant gevorderd is in Nederland.

 

Waarom de pollenplanner?

De pollenplanner kan nuttig zijn voor zowel hooikoortspatiënten als ook artsen. Patiënten weten door de verwachting langer van te voren wanneer het hooikoortsseizoen begint en eindigt. De pollenplanner kan helpen met de lange-termijn planning van diverse (buiten)activiteiten of de vakantie om beter rekening te houden met het optreden van mogelijke hooikoortsklachten. Ook in de behandeling van hooikoorts kan de pollenplanner helpen. Diverse medicijnen werken beter als ze al enige tijd voor de start van het pollenseizoen ingenomen worden. Het klachtenniveau komt daarmee lager te liggen (Vraag aan uw huisarts of dat ook geldt voor de medicijnen die je gebruikt). Door de sterke jaarlijkse variatie in temperatuur beginnen planten elk jaar op een ander moment te bloeien. Tussen twee jaren kan de start van de bloeiperiode zo een maand verschillen. Door de stijgende temperaturen verschuiven daarnaast de bloeitijden en komen planten tegenwoordig in bloei op momenten dat ze dat niet eerder gedaan hebben. Patiënten zijn zich vaak niet bewust van die variaties in de start en duur van het hooikoortsseizoen. Tot nu toe was er in Nederland nog geen lange termijnverwachting beschikbaar. Daar komt met de pollenplanner nu verandering in.
Een ander probleem bij de behandeling van hooikoorts door middel van medicijngebruik is dat veel patiënten niet therapietrouw zijn. Men stopt bijvoorbeeld midden in het pollenseizoen met het gebruik van medicijnen omdat men minder klachten heeft of omdat men denkt dat het pollenseizoen voorbij is. Met behulp van de pollenplanner kan men nu zien tot wanneer er pollen in de lucht verwacht worden. In overleg met de huisarts kan vervolgens beter bepaald worden tot wanneer medicijngebruik nodig is.
Om de pollenplanner goed te gebruiken is het wel belangrijk dat de patiënt weet welke pollen de hooikoortsklachten veroorzaken. Door middel van allergietesten (ga hiervoor naar je huisarts) is precies vast te stellen voor welke planten je gevoelig bent. Een overzicht van de planten die in Nederland hooikoortsklachten veroorzaken vindt je hier (hier een verwijzing naar de pagina met de tekst uit sectie 1.3).

Berekening van de pollenplanner

Hieronder leggen we kort uit hoe de pollenplanner tot stand komt. Het moment waarop planten in bloei komen en de duur van de bloei wordt in belangrijke mate bepaald door de temperatuur in de voorgaande weken en maanden. Planten hebben een bepaalde hoeveelheid warmte nodig om zich te ontwikkelen. De hoeveelheid warmte die nodig is om bijvoorbeeld tot bloei te komen wordt in de biologie weergegeven als de temperatuursom. Om de temperatuursom te berekenen wordt elke dag op basis van de temperatuur bepaald hoeveel de temperatuursom die dag moet stijgen. Zodra de temperatuursom een bepaalde waarde bereikt staat de plant in bloei. Het is bij het berekenen van de temperatuursom belangrijk om te weten vanaf welk moment in het jaar je de berekening van de temperatuursom moet starten, wat de drempelwaarde is waarboven je de temperatuur mee moet gaan tellen en wat de hoogte van de temperatuursom is waarbij de plant de in bloei begint te komen en wanneer de plant weer uitgebloeid is.
In het kader van het Natuurkalender programma (www.natuurkalender.nl) heeft Wageningen Universiteit op basis van de historische dagelijkse pollentellingen van het Leids Universitair Medisch Centrum, het Elkerliek ziekenhuis te Helmond en van het pollenmeetstation in Delmenhorst, Duitsland de temperatuursomwaarden bepaald voor de belangrijkste hooikoortsplanten in Nederland. Hierbij bepalen we wanneer welk deel van het jaarlijks aantal pollen geteld is bij de drie telstations.

Om de pollenplanner te berekenen voor een bepaalde plaats in Nederland wordt gebruik gemaakt van de waargenomen temperatuur, de 14-daagse weersverwachting. Voor de dagen die verder weg liggen dan 14 dagen wordt de voor die dagen normale temperatuur genomen. De normale temperatuur is dan de waargenomen gemiddelde temperatuur over een periode van 30 jaar. Elke dag wordt deze berekening opnieuw uitgevoerd. De weergegevens worden geleverd door Buienradar.

Het principe voor de pollenplanner heeft De Natuurkalender ook met succes toegepast in de natuurverwachting die de bloeitijd van planten berekent en de vliegtijd van vlinders en libellen (zie http://www.natuurkalender.nl/voorspellingen.asp).

 

Onzekerheden in de pollenplanner

De pollenplanner is ook niet meer dan een verwachting. Er zijn tal van factoren die ervoor kunnen zorgen dat de verwachting niet overeen komt met de werkelijkheid. Hieronder worden de belangrijkste factoren genoemd die er voor zorgen dat de verwachting afwijkt van de werkelijkheid:

  • Er doen zich weersextremen voor die zich nog niet eerder hebben voorgedaan in ons land.
    Recente voorbeelden hiervan zijn de extreem warme winter 2006/2007, het extreem warme voorjaar van 2007 en de extreem warme januari 2008. Het is nog niet bekend hoe planten onder deze extreme weersomstandigheden reageren.
  • Onzekerheid van de weersverwachting.
    Iedereen weet dat de lange termijn weersverwachtingen niet altijd kloppen. Aangezien de pollenplanner mede gebaseerd is op deze weersverwachtingen ontstaat er ook onzekerheid in de pollenplanner.
  • Lokale variatie in meteorologische en biologische factoren kunnen voor lokale afwijkingen zorgen.
  • Invloed van lange afstandstransport van pollen.
  • Pollen kunnen honderden kilometers afleggen. Zo kan het gebeuren dat er in Nederland al berkenpollen aangetroffen worden terwijl de berken in ons land nog niet in bloei staan. Het verwachtingsmodel houdt hier nog geen rekening mee.
  • De hoeveelheid pollen dat geproduceerd wordt.
  • Het aantal pollen dat in een jaar geproduceerd wordt kan sterk variëren.
  • Let op: Gezien alle onzekerheden kan het dus voorkomen dat de verwachte start van bijvoorbeeld het berkenpollenseizoen een week eerder of juist later is dan wat het in werkelijkheid wordt. Het is daarom verstandig om de pollenplanner vooral als een indicatie te gebruiken en regelmatig te kijken of de voorspelling aangepast wordt als het seizoen vordert. In het kader van het Natuurkalender programma willen we de komende maanden en jaren de verwachting steeds verder verbeteren.

     

Zet uw hooikoortsklachten op de kaart

Mijn radar

Allergieradar app

 allergieradar_app_iphone
Download de App voor
Android of iPhone


Hooikoorts verwachting

 

 

 


Volg ons op Twitter